Domatesin faydalari
Domates ve salatalik, sofralarimizin vazgeçilmezlerinden, bahar ve yaz mevsiminin olmazsa olmazlarindandir. Domates ve salatalik, her ne kadar kis aylarinda bulabilecegimiz sebzelerden olsa da yaz mevsiminde oldugu gibi lezzetli degildir.
Beslenme uzmanlari, bu tür sebzeleri kisin tüketmenin hiçbir yarari olmadigini hatta zararinin olabilecegini söylemektedirler. Bu yüzden mevsiminde sebze ve meyve tüketmek en önemlisidir. Domates ve salatalik sabah kahvaltilarinin ve aksam yemeklerinin bas tacidir. Yararlari da saymakla bitmez. Kan yapici özelligi ile domatesi kani temizleyici özelligi olarak da salataligi sofralarimizdan eksik etmemeliyiz.
Domatesin öyküsü
Sebze ve meyveleri yerken sadece yararli oldugu düsüncesi ile yeriz. Nerden geldigi, nasil yetistigi konusunda pek bilgi sahibi degilizdir. Domatesin ilginç bir öyküsü vardir. Aslinda domatesin bir sebze degil bir meyve oldugu da söylenmektedir. ABD'de 1893 yilinda mahkeme sebzelerle birlikte saklanip yenildiginden onu sebze diye siniflandirmistir fakat gerçekte meyvedir. Peru ve Bolivya da yabani sari renkte bir türü bulunmus ve o sekilde yetistirilmis. Daha sonra kirmizi türü de yetistirilmeye baslanmistir. 1900'lü yillara kadar birçok kisinin zehirli oldugu gerekçesiyle yemegi reddettigi domates bugün ise çok sevilen bir sebzedir. En çok yetistirilen ülkelerin basinda Çin, ABD ve Türkiye gelmektedir.
Cilt güzelligi için domates
Saglik açisindan mucize olarak degerlendirilen domatesi, içinde bulunan "Likopen" maddesi çok önemli kilan maddelerden bir tanesidir. Likopenin kanser, kalp ve damar hastaliklari, kemik ve cilt sagligi açisindan koruyucu etkisi bulunmaktadir. Domatesin içersindeki likopenin kanseri önledigi, cildi güzellestirdigini hatta erken yaslanmayi bile önledigini belirtiliyor.
Prostat kanserine domates
Domates, kanserden koruyucu ve yaslanmayi zihinsel ve bedensel olarak yavaslaticidir. C ve E vitaminleri içerir. Domates zengin bir potasyum kaynagidir ve içerisinde çok az miktarda tuz bulunur. Yüksek kan basincini düsürmeye yardimci olur ve vücudun su tutmasini engeller. Kalp hastaliklarina ve prostat kanserine karsi etkilidir. 'Beta karotin'e yakin olan likopen içeriyor. Likopen vücudu kalp hastaliklarina karsi koruyan maddeler arasinda yer aliyor. Arastirmalar domatesin prostat kanseri riskini azalttigini göstermektedir. Haftada en az iki kez domates yiyen erkeklerin, digerlerine oranla prostat kanserine yakalanma riskleri az oldugu söylenmekte.
Likopenle ilgili yayimlanan bir kitapta likopenin yararlarini su sekilde belirtiyor.
Domatesin enerji degeri (kalorisi) azdir. Bir orta boy domatesle en fazla 25 - 30 kalori alirsiniz. Domates ve domates ürünlerinin kilo yönetimini kolaylastirmasinin bir nedeni de budur.
Domates lif zengini bir besindir
Bir adet orta boy domateste ortalama 1 gram lif bulunur. Lif bakimindan zengin beslenme; kolesterol kan sekeri ve trigliserid dengesine destek olur. Kan basincini azaltir. Kansere karsi korur. Kilo yönetimini kolaylastirir. Kansizlikla mücadelede yardimcidir.
Domates ve domates ürünleri A vitamini, potasyum ve folik asit bakimindan zengindir. Taze domateste C vitamini de bulunur. Günde bir orta boy domates yiyerek C vitamini ihtiyacinizin yüzde 15 - 20 sini, A vitamini ihtiyacinizin yüzde 10'unu karsilayabilirsiniz.
Hastaliklara karsi likopen...
* Gögüs kanserinde kanserli hücrelerin çogalmalarini azaltabilir.
* Yüksek serum seviyeleri ile rahim kanseri riskini düsürür.
* Kolon kanserinden korunmada da etkilidir.
* Endometrial kanserde kanserli hücrelerin çogalmasini azaltir.
* Vücudun rahim kanseri, özafagus kanseri ve karaciger kanserinden korunmasini güçlendirir.
* Agiz kanserine karsi da güçlü bir destektir.
* Pankreas ve yutak kanserine karsi korur.
* Likopen prostat kanserinin görülme riskini düsürür, mide kanserine karsi korur.
* LDL (kötü huylu) kolesterolü düsürür. Dolayisiyla kalp sagligini korumaya da yardimcidir.
* Likopen, Alzheimer hastaligini önleyebilir.
* Osteoporoz riskini azaltir.
* Cildi korur.
Likopenden faydalanmanin püf noktalari
* Sabahlari güne hafif isitilmis ve biraz zeytinyagi ilave edilmis soyulmus domates yiyerek baslayabilirsiniz.
* Salatalarinizi kurutulmus domatesle lezzetlendirebilirsiniz.
* Makarna üzerine domates sosu ekleyebilirsiniz.
* Sebze yemeklerine domates salçasini ekleyebilirsiniz
* Içecek olarak daha çok domates suyu içebilirsiniz.
* Domates suyu, domates püresi ve salça ile yapilmis soslari daha bol yiyebilirsiniz.
Salatalik
Salatalik, A, C, B1 ve B2 vitaminleri bulunan sulu bir besindir. Hem lezzetli hem de yararli bir besin ögesidir. Içerisinde fosfor, manganez, demir, kükürt ve protein bulunur. Salatalik, içindeki kükürt ile kani temizler ve ciltteki ter bezlerini çalistirir.
Salataligin kendisi ya da suyu cildimizi bir tonik kadar temizler. Salatalik kabizligi önler, böbrek ve kalp hastaliklarinda vücutta biriken suyun atilmasina yardimcidir. Kalp hastaliklari ve enfeksiyonlara karsi etkilidir. Kükürt içeriyor ve bu madde vücudun enfeksiyonlara karsi dayanikliligini artirdigi gibi, kolestrolü de düsürmektedir. Idrar söktürücü ve kani temizleyicidir. Romatizma agrilarini dindirir. Yorgunlugu giderir ve uykusuzluga iyi gelir. Böbrek hastaliklari ile bagirsak iltihabi ve gut hastaliginda faydalidir.
Salatalik zayiflatiyor
Uzmanlar, salataligin karpuzda oldugu gibi yüzde 90'nin su oldugunu belirtiyor. Sudan olustugu için düsük enerji içeren salatalik basta olmak üzere yesil sebzeler ve karpuz, birlikte yendigi yüksek enerji tasiyan gidalarin enerjilerini azaltiyor. Bu meyve ve sebzeler, yogun sekilde yag, protein ya da karbonhidrat ihtiva eden gidalarla birlikte yenildiginde onlari absorbe ederek, vücutta yag seklinde birikmelerini azaltir. Bu nedenle diyet yapanlara, bol miktarda salatalik ve karpuz tüketmelerini öneriliyor. Salatalik yemenin su içmek gibi oldugunu dile getiren uzmanlar fazla yenilse de kalorisinin çok düsük oldugunu belirtmektedirler. Diyet yapanlarinda bol olarak salatalik tüketmelerinin yararli oldugu bilinmekte...
Yüzdeki çilleri engelleyebilirsiniz
Salatalik taze olarak, haslanarak ya da tursu olarak yenir. Kabuguyla yenildiginde Besin degerleri korunmus olur. Ayrica salatalik, cilt bakimi ve temizligi için siklikla kullanilir. Salatalik dilimlenerek cilde konursa, cildi yumusatir ve nemlendirir. Ciltteki kasintilari, kirisiklik, sivilce ve lekeleri giderir. Çiller için, salatalik soguk süte dogranip bu karisim yüze sürülmeye devam edilirse faydasi görülür.
